Wat de nieuwe zedenwet zichtbaar maakt
Het aantal meldingen van zedendelicten neemt toe, omdat de wet ruimer is
Beste volger van Spit,
Het Algemeen Dagblad meldde deze week dat het aantal meldingen van zedendelicten in 2025 met 13 procent is gestegen. Vooral online seksueel misbruik wordt vaker gemeld. Volgens politie en deskundigen hangt deze stijging deels samen met de nieuwe Wet Seksuele Misdrijven, die sinds juli 2024 van kracht is.
Die wet verruimde het strafrechtelijke kader ingrijpend. Niet langer staat alleen dwang centraal, maar ook het ontbreken van instemming. Daarnaast zijn onder meer online seksuele intimidatie en het seksueel benaderen van minderjarigen expliciet strafbaar gesteld. Zoals ook in het AD-artikel wordt benadrukt, betekent dit niet automatisch dat er méér misbruik plaatsvindt — wel dat meer situaties als strafbaar worden herkend en gemeld.
Precies deze verschuiving stond centraal in het onderzoeksverhaal dat Spit in 2023 publiceerde: De bewijslast van seksueel geweld verschuift. Experts voorzien volle verdachtenbankjes. Daarin onderzochten Dieuwertje Kuijpers en Parcival Weijnen wat er gebeurt als het strafrecht niet langer vraagt waarom een slachtoffer zich niet verzette, maar of een verdachte voldoende heeft gedaan om zich te vergewissen van instemming.
Uit gesprekken met rechters, advocaten, wetenschappers en slachtoffers bleek toen al dat de nieuwe wet twee bewegingen tegelijk versterkt. Aan de ene kant biedt zij slachtoffers meer erkenning en sluit zij beter aan bij wat we weten over de freeze-reactie, angst en afhankelijkheid bij seksueel geweld. Aan de andere kant waarschuwden experts voor juridische onzekerheid, bewijsproblemen en het risico op rechtsongelijkheid - met mogelijk meer mensen in het verdachtenbankje, zonder dat dit automatisch tot meer veroordelingen leidt.
De stijgende meldingscijfers waar het AD nu over bericht, laten zien hoe wetgeving, maatschappelijke normverandering en meldingsbereidheid in elkaar grijpen en hoe complex het spanningsveld blijft tussen bescherming van slachtoffers en rechtsbescherming van verdachten.
👉 Ons onderzoeksverhaal lees je hier.
👉Of test je kennis van de zedenwet in onze interactieve quiz.
Onderzoekscollectief Spit blijft volgen hoe de nieuwe zedenwet in de praktijk uitwerkt. Heb je hier tips over? Stuur ons een mail. Draag je Spit en de onderzoeken die wij doen een warm hart toe? Je kunt ons steunen met een bijdrage.
Hartelijke groet,
Het team van Spit