Arbeidsongeschikten lopen vast in woud van regelgeving
Bijna een half miljoen mensen die vanwege ziekte of handicap niet kunnen werken, ontvangen geen passende arbeidsongeschiktheidsuitkering, ontdekte Spit.
Bijna een half miljoen mensen die vanwege ziekte of handicap niet kunnen werken, ontvangen geen passende arbeidsongeschiktheidsuitkering, ontdekte Spit. We publiceerden er deze week over in Trouw en de Groene Amsterdammer.
Deze groep valt onder de Participatiewet, een wet die er juist op gericht is mensen zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. Onder hen zijn er 245.000 mensen die geen enkele financiële ondersteuning krijgen; nog eens 200.000 zijn aangewezen op de bijstand.
In de artikelen beschrijven we hoe het zo ver heeft kunnen komen, en wat de gevolgen zijn - niet alleen voor de mensen met een handicap, maar voor hun hele gezin. De Participatiewet gaat ervan uit dat iedereen kan werken, zolang de juiste ‘prikkels’ worden ingezet. Zo komen mensen met chronische gezondheidsproblemen terecht in een systeem dat met dwang, regels en controles hun leven beheerst.
Ze kunnen vanwege die regels bijvoorbeeld niet samenwonen met hun partner, ze mogen geen erfenis aannemen, en worden onderworpen aan een maanden durend fraudeonderzoek waarin ambtenaren hun koelkast controleren, douche inspecteren en de schoenen in hun woning tellen.
Deze prikkels zijn bedoeld om mensen te ‘activeren’ zodat ze aan het werk gaan. De Participatiewet is bedoeld als tijdelijk vangnet, maar mensen die vanwege handicap op chronische ziekte niet kunnen werken, komen erin vast te zitten zonder uitzicht op verbetering.
De coalitieplannen van het nieuwe minderheidskabinet beloven weinig beterschap. Het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid moet nog activerender worden, valt te lezen in de plannen. Daarnaast wil de coalitie de regeling afschaffen die langdurig arbeidsongeschikten vrijwaart van herkeuring.
Impact
De publicatie van de artikelen maakte heel wat los. Er volgden kamervragen. Andere nieuwsmedia zoals Hart van Nederland en NPO Radio1 namen het nieuws over. We kregen veel reacties van lezers die schreven zich erin te herkennen, en of we hun verhaal ook konden opnemen in ons onderzoek. “Mensen hebben vandaag over ons gehoord of gelezen”, schreef één van de mensen met wie we voor dit onderzoek contact hebben gehad. “Het is echt fantastisch hoe we onderwerp van gesprek zijn geworden.” Er was zelfs een lezer die aanbood anoniem een donatie te doen aan één van de geïnterviewden.
Overige graafwerkzaamheden
Samen met freelance onderzoeksjournalist Bas Vermond duikt Spit dieper in de dreiging van drones. Afgelopen week werd bekend dat Vermond de Mark Hoogstad heeft toegekend gekregen. Die beurs zullen we gebruiken voor onderzoek naar de beveiliging van de Rotterdamse haven. Ons eerdere onderzoek over drones lees je hier terug.
Tot slot: ons onderzoekswerk kost veel tijd, en de tarieven die mediabedrijven betalen, dekken die tijdsinvestering bij lange na niet. We werken daarom veel met geld van fondsen. Het verhaal over de arbeidsongeschikten was er niet gekomen zonder het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. Het droneproject konden we alleen doen met steun van Stichting Luis in de Pels. Maar ook fondsenwerving kost tijd en geld. Daarom worden we bij Spit altijd extra blij van donaties van onze lezers. Wil je ons steunen? Dat kan door deze nieuwsbrief door te sturen naar anderen. Of door (een klein) bedrag over te maken.